Çok Şubeli Ağda POS ve ERP Trafiğini Ayırmak
Şube ağında ilk karar nedir?
İlk karar bant genişliği değil segmentasyondur: kasa/POS, ödeme cihazı, personel, kamera ve misafir Wi-Fi ayrı ağ bölümlerinde çalışmalıdır. Aynı bölümde çalışan bir misafir cihazı ile kasa arasında ağ seviyesinde erişim mümkün olduğu sürece, hat kapasitesini artırmak ne güvenlik ne de kararlılık sorununu çözer.
Beş bölümlü tipik mağaza tasarımı
- Ödeme ve POS: yalnızca merkez uygulama sunucusu ve ödeme sağlayıcısına çıkabilir; internetin geri kalanına erişemez.
- Personel/back-office: ERP, e-posta, dosya paylaşımı.
- Cihazlar: el terminali, etiket yazıcısı, terazi. Kendi aralarında sınırlı iletişim.
- Kamera/güvenlik: genellikle yüksek ve sürekli yükte; diğer bölümlerden yalıtılmalı.
- Misafir: yalnızca internet; iç ağa hiçbir erişim yok, bant genişliğine üst sınır konur.
Bölümler arası izinler "her şeye kapalı, gerekli olan açık" ilkesiyle yazılır. Kural listesi hangi bölümün hangi hedefe hangi port üzerinden çıkabileceğini açıkça içermelidir.
Öncelik (QoS) kararı kritik işlemi korur
Hat doluyken kasa işlemi bekliyorsa satış durur. Ödeme onayı ve POS senkronizasyonu trafiğine öncelik verin; yedekleme, güncelleme indirmesi ve kamera aktarımı düşük öncelikte kalsın. Uygulamada en sık yapılan hata, güncellemelerin mesai saatinde otomatik indirilmesidir; büyük paketler mağaza hattını tam da yoğun saatte doldurur.
Yedek hat gerçekten yedek mi?
İki hattınız aynı fiziksel altyapıyı veya aynı sağlayıcının aynı omurgasını kullanıyorsa, tek bir kesinti ikisini birlikte düşürür. Yedek hattın farklı bir taşıyıcıdan veya farklı bir erişim teknolojisinden (ör. fiber + mobil) gelmesi gerekir. Ayrıca yedek hat düzenli olarak fiilen denenmelidir: ana hat bilinçli kapatılıp kasa işlemi tamamlanabiliyor mu?
Çevrimdışı çalışabilme, ağ tasarımının parçasıdır
Mağaza uygulaması hat koptuğunda satışa devam edebiliyorsa ağ kesintisi bir aksama, edemiyorsa bir iş durması olur. Bu nedenle ağ tasarımı ile uygulama tasarımı birlikte ele alınmalıdır: yerel önbellek, çevrimdışı kuyruk ve hat geldiğinde çakışmasız senkronizasyon. Bu konunun uygulama tarafını [perakende POS rehberinde](/blog/perakende-pos-rehberi) ayrıntılı ele alıyoruz.
Ölçülmesi gereken üç değer
- Merkez uygulama sunucusuna gidiş-dönüş gecikmesi (mağaza içinden ölçülmeli, sağlayıcı panelinden değil)
- Yoğun saatte hat doluluk oranı
- Kesinti sayısı ve ortalama kesinti süresi (aylık)
Bu üç değer izlenmiyorsa "ağ yavaş" şikâyeti ile "uygulama yavaş" şikâyetini ayırmak mümkün olmaz.
Sık sorulan sorular
Mağazalar arası VPN mi, SD-WAN mı?
Şube sayısı az ve trafik tek merkeze gidiyorsa noktadan noktaya VPN yeterlidir. Şube sayısı arttıkça ve trafik hem merkeze hem buluta dağıldıkça, hat seçimini uygulamaya göre yapabilen bir yapı yönetim yükünü düşürür. Karar, şube sayısı ve trafik dağılımıyla verilir.
Misafir Wi-Fi yasal olarak ne gerektirir?
Genel kullanıma açık internet erişimi sağlayan yerlerde erişim kayıtlarının tutulması ve belirli süre saklanmasıyla ilgili yükümlülükler bulunur. Yükümlülüğün kapsamı sunulan hizmetin niteliğine göre değişir; güncel metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki ilgili düzenlemeyi ve hukuk danışmanınızı esas alın.
Kamera trafiği neden ayrı tutulmalı?
Kamera akışı sürekli ve yüksek hacimlidir; aynı bölümde çalıştığında diğer trafiği bastırır. Ayrıca kamera cihazlarının güvenlik güncellemeleri çoğu zaman gecikir, bu da yalıtımı ek olarak gerekli kılar.